श्रम सचिब विदेशको स्टार होटलमा मस्त - विदेश जान चाहानेहरु नेपालमै अलपत्र

तोयानाथ उपेक्षित,

कुवेत सीटी, गत मई महिनाको २६ तारिकवाट दुई साताका लागि कुवेत पठाउन घरेलु कामदारलाई रोक लगाईएकोमा दुई महिना पुग्न लाग्दा पनि खुल्ने शुरसार छैन । नेपाली दुतावास कुवेतले रोकुवा खुल्ने कुरा आज आज र भोली भोली भनिरहेको लामो समय विति सकेपछि स्थानिय नागरिकहरुको गुनासो पनि बढन थालेको छ । कुवेत सरकारका कर्मचारीहरुको समेत यतिवेला ध्यान आर्कषित भएको बताईन्छ । मुश्लिम धर्मालम्बीहरुको महान चाड रमादानको मुखमा उनीहरु नेपाल एम्बेसीमा धाएर सोध्न थालेका छन । उनीहरुले उठाउने गरेको प्रश्नले दुतावास निक्कै अप्ठयारामा पार्न थालेको छ । कहिले देखी कामदार सक्छन भन्ने कुरा दुताबास पनि भन्न सक्ने अबस्थामा छैन सवैकुरा श्रम मन्त्रालयमा पुगेर रोकिएको अबस्था छ ।
श्रम मन्त्रालयका सचिब विदेश भ्रमणमा मस्त रहेको र फाईभस्टार होटलको पक्वानमा रमाईरहदा कुवेतका लागि भनी गाउँबाट काठमाण्डौमा आएर बसेका कामदारहरु अलपत्र पर्न क्रम बढेको छ । कुवेत स्थित उनीहरुका आफन्तहरुले गर्ने यस्ता गुनासाहरु अहिले चर्चाको विषय बनेका छन । दुतावास श्रोतका अनुसार घरेलु कामदारको व्यवस्थापनका लागि एजेन्सी टु एजेन्सी गरेर दुवै देशका एजेन्ट एवं एजेन्सीलाई जिम्मेवार बनाउन रोकीएको कुवेत स्थित दुतावासका दितिय सचिब पुष्पराज भट्टराईले बताए पनि कहिले खुल्छ भन्ने जवाफ उहाँसँग पनि छैन । केही नितीगत कुराहरुका लागि गरिएको प्रयास सम्बन्धित निकायले बुझी नदिदा थप समस्या सृजना भएको उहाँको आशय थियो ।
श्रम सचिब सोमलाल सुवेदी यतिवेला आबुधाबीमा घुमिरहेको बताईन्छ । १८ जुलाईमा उनी नेपाल फर्कदैछन तर त्यसपछि पनि कानून अनुसार गर्ने भनी रोक्कालाई अरु तन्काउन सक्नेसंभावना औल्याईदैछ । यदि यसो भयो भने कुवेतका लागि आउन चाहेका मानिसहरु बाध्य भएर या त सेटिङ रुट या त विदेशी रुट हिडन बाध्य हुने एजेन्टहरु बताउछन । कुवेतमा श्रीलंकन महिलाहरु आउन त्यहाँको सरकारले रोक लगाएको,ईन्डोनेशीयनको समेत धेरै पहिले देखि रोकिरहेको अवस्थामा स्थानिय नागरिकमा नेपाली घरेलु महिला कामदारको माग बढेको छ तर फुकुवाको आशामा बसेका नेपाली एजेन्टहरुले आफ्नो रोजी रोटी र ग्राहकको सेवाका लागि अर्को बाटो अपनाउन नेपालमा रहेका आफ्ना एजेन्टलाई दवाब दिन थालेका छन । यस्तो अवस्थामा नेपाली महिलाहरुको हितमा र उनीहरुको सुरक्षित आप्रवास तथा उचित पारिश्रमिकका लागि जति दबाब दिए पनि स्थानिय नागरिकले स्वीकार्न बाध्य हुने देखिन्छ यो अवस्थाको फाईदा नेपालले लिन पर्छ । यसर्थ कुवेत प्रवेशका कडानिति लागु गर्नु पर्छ । एक थरीको भनाई छ नेपाल सरकारले दुतावासको सिफारिसमा गरेको ड्राफलाई सार्वजनिक गर्नु अगावै अझै पुर्नमार्जन गर्न यो नै उत्तम समय हो । एक श्रोतका अनुसार घरेलु महिला कामदारका लागि लागु गर्न खोजिएको न्युनतम ६० केडी पर्याप्त छैन यसलाई बढाएर ७० बनाईनु पर्दछ । यसो गर्न सके केही बर्षका लागि दुतावासले टाउको दुखाउन पर्ने थिएन । स्थानिय नागरिक स्वंय दुतावास आएर घरेलु कामदार माग गर्न थालेको अवस्थालाई नेपाल सरकार र नियोगले बुझ्न जरुरी छ ।
समाचार श्रोतका अनुसार आज भोली सेटिङमा ४० देखि ५० हजार सम्म कारोवार हुने गरेको चर्चा पनि शुरु भएको छ । जसको परोक्ष फाईदा श्रमका कर्मचारीले नै लिने गरेका छन । श्रमकै कारणले कुवेतका लागि फुकुवा ढिलो भएको हो त भन्ने एक प्रश्नमा दि सचिब पुप्पराज भट्टराईको भनाई छ । म यसको कारणले वा उसको कारणले भन्न सक्दिन तर यो ढिलाईले कुवेत सरकारसँगको सम्बन्ध समेतलाई असर पार्ने सम्भावना भने छ । उहाँ भन्नुहुन्छ या त बन्द गरियो भनेर स्पष्ट कुरा गर्नु पर्ने हुन्छ या त फुकुवा गर्न पर्छ । आफुहरुले चालेको कदमलाई यहाँका अधिकारीहरुले समेत स्वीकार गरेको अवस्थामा हामीले लामो समय सम्म उनीहरुका नागरिकलाई झुलाउन हुन्न सचिबको थप भनाई थियो । श्रम मन्त्रालय, परराष्ट्र, बैदेशीक रोजगार विभाग लगायत सवै ठाउँवाट स्वीकृत भईसकेको कुरा किन रोकियो आफुले पनि बुझन नसकेको भन्दै सचिबले चाडै खुल्नेमा आफु आशावादी रहेको बताउनु भए पनि तरल देशको राजनितीमा सेटिङको लागि खेल भईरहेको धेरैको अनुमान छ ।
यसरी नै नाता प्रमाणित गरेर व्याक्तिगत रुपमा कामदार ल्याउन पाउने की नपाउने भन्ने ? एक सवालमा सचिब ले भन्नुभयो यो सुविधा पुरुष कामदारको हकमा मात्र प्रदान गरिएको छ त्यो पनि नजिकको नाता मात्र हुन पर्ने स्पष्ट खुल्न पर्दछ ।
‍घरेलु महिला कामदार रोकिदा कुवेतमा रहेका नेपली एजेन्टहरुमा हाहाकार मच्चिएको छ । एक एजेन्टले भने अफिसको भाडा तिर्न समेत हम्मेहम्मे परेको छ । दुई महिना देखि मान्छे आएका छैनन् । अरु थप एकमहिना रोकिने हो भने खानको जोहो गर्न समेत मुस्किल पर्ने छ । सबैले हाम्रो समस्या बुझिदिनु पर्यो ।

Posted on : July 17, 2012, 1:12 pm

Source :